|
|
|
|
|
|
Καλωσήρθατε στις σελίδες του Εργαστηριού του artissimo.gr ! |
|
|
Ελληνική Γλώσσα : Κλασική Μουσική : Εργαστήρι 19 ενδιαφέρουσες συμβουλές γραμμένες για ερασιτέχνες συνθέτες |
|
|
Το παρακάτω κείμενο αποτελείται από δικές μου παρατηρήσεις και προτάσεις σχετικά με την διαδικασία της σύνθεσης : μπορεί να σας φανούν χρήσιμες, μπορεί και όχι. Πάντως, σίγουρα δε χάνετε τίποτα διαβάζοντάς τες ! Το σενάριό μας προϋποθέτει ότι θέλετε να δημιουργήσετε μια νέα μουσική σύνθεση. Ιδού μερικά πολύ βασικά βήματα : 1. Αποφασίστε τί ακριβώς θέλετε να κάνετε : ποιά είναι τα κίνητρά σας, ποιοί είναι οι σκοποί σας, τί μέσα διαθέτετε σε γενικές γραμμές. 2. Αποφασίστε πόσο πολύ θέλετε να παρεκκλίνετε από τα δεδομένα του "μέσου ακροατή" : αυτό είναι πολύ σημαντικό ! Ουσιαστικά μιλάμε εδώ για τα διαθέσιμα στυλ σύνθεσης. Υστερα, αποφασίστε με ποιούς ακριβώς τρόπους θέλετε να παρεκκλίνετε. 3. Αποφασίστε πάνω στο θέμα της τελικής ενοργάνωσης (εάν έχει κάποιο νόημα στην περίπτωσή μας). Εδώ να σημειώσουμε ότι μπορεί και να μην ξέρετε για τα διαθέσιμα όργανα καθώς και παρόμοιες τεχνικές λεπτομέρειες. Πολύ συχνά τα αρχικά πλάνα μεταβάλλονται και επαναδιοργανώνονται. Σε αυτό θα παίξει μεγάλο ρόλο και η εμπειρία σας καθώς μερικά βήματα θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν. Φυσικά, όσο πιο γρήγορα μάθετε για τις λεπτομέρειες της ενορχήστρωσης, τόσο καλύτερα. 4. Κάντε ένα πρόχειρο σκίτσο του τρόπου δουλειάς σας : πάλι, αυτό είναι σημαντικό ! Παραθέτουμε ένα σύντομο παράδειγμα : Πρώτον, γράφουμε ή βρίσκουμε τους στίχους (εάν έχει νόημα). Μετά, εναρμονίζουμε το μουσικό κείμενο, και έπειτα, κάνουμε την ενορχήστρωση. Αυτό είναι καθαρά θέμα εμπειρίας. Πάντως, μερικές φορές το να γίνονται τα πράγματα με την "ανάποδη" σειρά βγαίνει σε καλό (και ο πειραματισμός γενικά δεν είναι άσχημο πράγμα). 5. Αρχίστε να εργάζεστε σταθερά σύμφωνα με τον τρόπο δουλειάς σας. Εργασθείτε μερικές ώρες. Επειτα, βρείτε τα ακόλουθα : την "ποιότητα" της πρόσφατης δουλειάς σας, τις δυσκολίες που αντιμετωπίσατε, πιθανούς τρόπους για να δουλεύετε πιο αποδοτικά (μπορεί να αποφασίσετε ότι θέλετε να συνθέσετε χρησιμοποιώντας ένα πιάνο, ή, απλά το "εσωτερικό" αυτί σας, ή να γράψετε πρώτα όλες τις νότες, ή ... ή ...) 6. Προσπαθήστε να είσαστε πρωτότυποι : ακόμη και εάν χρησιμοποιείτε τα "παλιά κόλπα", προσπαθήστε να τα κάνετε να ακούγονται ενδιαφέροντα με το να πειραματιστείτε λίγο ... Αυτή η διαδικασία έχει επίσης να κάνει και με το "πόσο" θέλουμε να "παρεκκλίνουμε" από τα "δεδομένα του μέσου ακροατή" που αναφέραμε πρωτύτερα. Οταν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα μουσικό στοιχείο με περισσότερους από έναν τρόπους, δοκιμάστε τον πιο ενδιαφέροντα απ' αυτούς. 7. Θυμηθείτε, όλες οι συνθέσεις μπορούν να θεωρηθούν σαν μια οντότητα, αλλά, σε δεύτερη φάση, πρέπει να διαιρούνται στα πιο σημαντικά και προφανή τους μέρη, και, σε μετέπειτα φάσεις, θα πρέπει να μπορούν να κοπούν ακόμη και σε απλές φράσεις. Για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, ξεκινώντας με τη συνολική σύνθεση, κάθε σχετικό κομμάτι της μπορεί να διαιρεθεί σε απλούστερα μέρη. Αυτό λειτουργεί αναδρομικά μέχρι του επιπέδου της απλής νότας ! Φυσικά, δεν κάνουμε την πλήρη ανάλυση κάθε φορά, αλλά, σιγουρευόμαστε ότι η ισορροπία των μουσικών συστατικών - όπως είχε συλληφθεί σε πρώτη φάση - δεν είναι προβληματική όταν συγκρίνεται από μέρος σε μέρος.. 8. Μπορείτε πάντα να αποκλίνετε από τους κανόνες και το πνεύμα της ισορροπίας για λόγους στυλ, φόρμας ή έκπληξης. Να προσέχετε πάρα πολύ όταν το κάνετε! Είναι εύκολο να χαθεί ο έλεγχος ! Πειραματιστείτε με μικρές αποκλίσεις μέχρι να αποκτήσετε εμπιστοσύνη στις δυνάμεις σας. 9. Μην ξεχνάτε ποτέ τις ιδιότητες του αυτιού του ακροατή : η "μακριά" του μνήμη είναι αδύνατη, η "κοντή" του μνήμη είναι δυνατή, οι εκπλήξεις είναι ισχυρές αλλά μπορούν εύκολα να ξεπερνιούνται, τα λάθη στην ισορροπία είναι δύσκολο να καλυφθούν, τα λάθη σε λιγότερο σημαντικά συστατικά είναι συνήθως "εντάξει", ειδικά εάν το αυτί έχει πολλές δουλειές να κάνει την ίδια στιγμή. Η αντιληπτικότητα είναι συνήθως σταθερή : το αυτί δεν μπορεί να ακολουθήσει 100 νότες το δευτερόλεπτο, μπορεί όμως και να βρει την 1 νότα το δευτερόλεπτο ιδιαίτερα βαρετή. Πάντα να σκέφτεστε τη χρυσή τομή σε συνάρτηση με τη φόρμα και το στυλ (και φυσικά, πάντα να έχετε στο μυαλό σας τον πραγματικό λόγο για τον οποίο γράφετε τη σύνθεση). 10. Συνεχίστε τη δουλειά και ελέγξτε εάν τα αποτελέσματα για κάθε ώρα δουλειάς σας έχουν βελτιωθεί. Να προσέχετε πάντα την ποιότητα της δουλειάς σας. 11. Ενόσω δουλεύετε σε μια απλή φράση ενός περάσματος, ελέγξτε τη συνολική ενότητα και κίνηση. Τσεκάρετε όλα τα συστατικά στα οποία η ισορροπία (σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό) παίζει το ρόλο της : δομή, αρμονίες, κίνηση, αρμονική ποιότητα, αρμονική πυκνότητα, δυσκολία του ακροατή να παρακολουθήσει!, κούραση των εκτελεστών (ναι! φυσικά! ειδικά για συγκεκριμένα όργανα), και τέτοια ζητήματα που αφορούν μια "πραγματιστική" θεώρηση της διαδικασίας (χρήση των περιοχών της έκτασης των οργάνων, ρυθμός μετατροπιών κλπ.) 12. Οταν τελειώσετε, πρέπει να ελέγξετε το συνολικό έργο πάλι για μικρές αλλά καλοφτιαγμένες βελτιώσεις (δεν είναι ώρα για μεγάλες αλλαγές!! αυτές θα έπρεπε να έχουν γίνει σε προηγούμενα βήματα!). 13. Προσπαθήστε η σύνθεσή σας να εκτελεστεί από πραγματική ορχήστρα εάν είναι δυνατόν ! Σε περίπτωση που δε γίνεται, χρησιμοποιήστε όσο πιο ρεαλιστικούς ήχους μπορείτε... 14. Προσπαθήστε να προωθήσετε τη σύνθεσή σας, ειδικά εάν αυτή το αξίζει ! 15. Οσο κάνετε τις τελευταίες αυτές ενέργειες, πολλοί άνθρωποι μπορεί να ακούσουν το έργο σας. Αναζητήστε και γράψτε κάπου μόνον ότι δεν τους άρεσε σε αυτό ! 16. Μπορεί να το βρείτε δύσκολο και βαρετό να δουλεύετε για ώρες πάνω σε τεχνικά ζητήματα π.χ. προσπαθώντας να σιγουρευτείτε για την καλή κίνηση των φωνών, για τη σταθερή ικανοποίηση της αντιληπτικότητας του ακροατή, για την καλή αρμονική λειτουργία και ούτω καθεξής. Το καλύτερο θα ήταν απλά να γράφετε τις ζωηρές μουσικές σας ιδέες, αλλά, αυτές από μόνες τους δεν πρόκειται να φτάσουν το να είναι ένα καλό κομμάτι μουσικής. Οταν αρχίσετε να αποκτάτε μεγάλη εμπειρία θα οργανώνετε τη δουλειά σας πιο συστηματικά και θα είσαστε αρκετά γρήγοροι, αποδοτικοί και δυνάμει επινοητικοί (πολύ σημαντικό!) όταν επεξεργαζόσαστε τις νέες σας εμπνεύσεις. 17. Περαιτέρω στοιχεία οργάνωσης : να έχετε το δικό σας ειδικό τετράδιο με σκίτσα (ή να χρησιμοποιείτε λογισμικό σε υπολογιστή για αυτή τη δουλειά) : ακόμη κι ο Μπετόβεν είχε μερικά από αυτά ! Επιπλέον, γράψτε τις καλές ιδέες σε ένα ειδικό τμήμα και σημειώστε τα προβλήματα τα οποία ανακύπτουν όταν δουλεύετε τα κομμάτια σας. Οργανώστε την επαναχρησιμοποίηση του μουσικού υλικού από το ένα έργο στο άλλο (ακόμη κι ο Μότσαρτ το έκανε αυτό!). Από καιρό σε καιρό ρίχνετε καμμιά γρήγορη ματιά σε μερικά βιβλία βασικής θεωρίας (γιατί όχι ; Τα αποτελέσματα είναι καλά!). 18. Ακούτε τη μουσική των άλλων όσο πιο κριτικά μπορείτε. Βρείτε τα δικά τους λάθη - προσπαθήστε να τα αποφύγετε εσείς οι ίδιοι! - και σημειώστε επίσης τα δυνατά τους σημεία. Σκεφτείτε εάν μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε όλες αυτές τις πληροφορίες στη δικιά σας μουσική. 19. Πάντα να προσπαθείτε να βρίσκετε αδύνατα σημεία στις συνθέσεις σας, ακόμη και μικρά, ακόμη και υποκειμενικά ! Αυτό θα σας κάνει να βελτιώνεστε συνεχώς. Εάν το στυλ σας αλλάζει, τότε, μπορεί να μη σας αρέσουν όλες οι προηγούμενές σας συνθέσεις. Σε αυτή την περίπτωση, δεν θα έπρεπε να είστε ιδιαίτερα κριτικοί απέναντί τους... |
|
|
|
