|
Λαμβάνει χώρα στις 2 Δεκεμβρίου 2011 - Ημερομηνία καταχώρησης στο artissimo.gr : Τετ 30/11/2011
Ιάνης Ξενάκης, συνθέτης
(φωτογραφία : Ουλφ Αντερσεν, Portraits de Iannis Xenakis, Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας) Ακολουθεί η παραπάνω ανακοίνωση σε μορφή απλού κειμένου :
Αθήνα, 22 Νοεμβρίου 2011
Αφιέρωμα στον Ιάνη Ξενάκη
Έργα για κρουστά
και έργα για ορχήστρα εγχόρδων
του μεγάλου έλληνα συνθέτη
ερμηνεύουν ο Δημήτρης Δεσύλλας(κρουστά)
και η Καμεράτα, Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής υπό τη διεύθυνση του Θόδωρου Αντωνίου
Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου, 20:30
Αίθουσα Νίκος Σκαλκώτας
Προσωπικότητα πολυδιάστατη με βαθιά γνώση της επιστήμης των μαθηματικών, της φυσικής, της αρχιτεκτονικής, των αρχαίων κλασικών και της φιλοσοφίας, ο Ιάνης Ξενάκης υπήρξε από τους πρώτους δημιουργούς της λεγόμενης “πειραματικής μουσικής” εφαρμόζοντας μαθηματικές θεωρίες και τύπους της φυσικής στο συνθετικό του έργο.
Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τιμά τον πρωτοπόρο έλληνα συνθέτη διοργανώνοντας ένα διήμερο αφιέρωμα την Παρασκευή 2 και το Σάββατο 3 Δεκεμβρίου με προβολές, συναυλίες, διαλέξεις και συζητήσεις για την προσωπικότητα και το έργο του που σφράγισε μοναδικά το μουσικό τοπίο του 20ού αιώνα.
Στη πρώτη συναυλία του μοναδικού αυτού αφιερώματος που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου στις 8.30 το βράδυ, στην Αίθουσα Νίκος Σκαλκώτας, πρωταγωνιστούν ο κορυφαίος δεξιοτέχνης των κρουστών Δημήτρης Δεσύλλας, τον οποίο θα απολαύσουμε σε ένα ρεσιτάλ μοναδικής δεξιοτεχνίας και η Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού Θόδωρου Αντωνίου.
Η συναυλία πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Κύκλου «Μετατροπίες» που στόχο έχει να προτείνει στο κοινό ποικίλους, εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας με τη μουσική.
Χορηγός του Κύκλου «Μετατροπίες» με την Καμεράτα είναι το ΔΗΜΕΡΓΟΝ Ίδρυμα Πολιτισμού και Ανάπτυξης Δασκαλόπουλου.
Μέγας χορηγός της Καμεράτα, Ορχήστρας των Φίλων της Μουσικής για την περίοδο 2011-2013 είναι το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης.
Χορηγοί επικοινωνίας της εκδήλωσης:
Το πρόγραμμα:
Στο πρώτο μέρος του προγράμματος ο κρουστός Δημήτρης Δεσύλλας παρουσιάζει δύο ίσως από τις σημαντικότερες συνθέσεις της εργογραφίας του Ιάνη Ξενάκη για κρουστά. Η συναυλία ξεκινά με το Psappha για σόλο κρουστά, το πιο δημοφιλές έργο στην ιστορία των κρουστών. Πρόκειται για σύνθεση ιδιαιτέρως απαιτητική, υψηλών τεχνικών δυσκολιών. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο ερμηνευτής, καλείται ο ίδιος να επιλέξει το σετ των οργάνων που θα χρησιμοποιήσει στην εκτέλεση του έργου. Η επιλογή του τίτλου «Ψάπφα» από τον Ξενάκη, που δεν είναι άλλος από το αρχαίο όνομα της μεγάλης ποιήτριας Σαπφούς, αποτελεί έμμεση αναφορά στο ρυθμό των ποιημάτων της, τον οποίο ο συνθέτης φαίνεται να ακολουθεί και στη σύνθεση, που χαρακτηρίζεται από τα ρυθμικά σχήματα και τους πολλούς τονισμούς. Δημιουργία του 1975, η Psappha πρωτοπαρουσιάστηκε το 1976 στο Λονδίνο και είναι αφιερωμένη σε έναν από τους πιο δημοφιλείς ευρωπαίους σολίστ, τον κρουστό Σύλβιο Γκουάλντα, στενό συνεργάτη του Ξενάκη, πλάι στον όποιο μαθήτευσε και ο Δημήτρης Δεσύλλας.
Ακολουθεί η Persephassa (=Περσεφόνη) για έξι κρουστούς, σύνθεση στην οποία ο Ξενάκης καταπιάνεται με τη ιδέα της κίνησης και αντίληψης του ήχου σε έναν συναυλιακό χώρο. Έτσι λοιπόν, κατά την εκτέλεση του έργου τοποθετεί τους 6 σολίστ, σε κυκλική διάταξη ολόγυρα από τους ακροατές, να ερμηνεύουν από έξι διαφορετικά σημεία του χώρου. Και σε αυτήν την περίπτωση το σετ των κρουστών που χρησιμοποιούνται δεν προσδιορίζονται από τον Ξενάκη, αλλά αποτελούν επιλογή των ερμηνευτών. Στη συναυλία, ο Δημήτρης Δεσύλλας, αναλαμβάνει να ερμηνεύσει τους ρόλους και των έξι σολίστ που απαιτούνται, τόσο ζωντανά από τη σκηνή της Αίθουσας Νίκος Σκαλκώτας, όσο και εικονικά μέσω 5 οθονών στημένων περιμετρικά του κοινού, που θα τον προβάλλουν να ερμηνεύει ταυτόχρονα σε μία άνευ προηγουμένου επίδειξη σολιστικής δεξιοτεχνίας. Η Persephassa για έξι κρουστούς γράφτηκε κατόπιν παραγγελίας του φεστιβάλ του Σιράζ (Ιράν) και παρουσιάστηκε στον αρχαιολογικό χώρο της Περσέπολης, ενώ σε μορφή εκτέλεσης από έναν κρουστό παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Πάτρα στο πλαίσιο του θεσμού «Πάτρα, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» το 2006, με σολίστ και πάλι τον Δημήτρη Δεσύλλα.
Ο ήχος αλλάζει εντελώς στο δεύτερο μέρος της συναυλίας, όταν η Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής και ο αρχιμουσικός Θόδωρος Αντωνίου ανεβαίνουν στη σκηνή για να παρουσιάσουν τρεις συνθέσεις του Ξενάκη για έγχορδα. Η Aroura για 12 έγχορδα αποτελεί δημιουργία του 1971 και έκανε πρεμιέρα την ίδια χρονιά στο Φεστιβάλ της Λουκέρνης σε μουσική διεύθυνση του Michel Tabachnik, μαέστρου που διηύθυνε πολλές πρώτες εκτελέσεις έργων του Ξενάκη. Ο τίτλος του έργου, «Άρουρα» σημαίνει γη/ ύπαιθρος, η δε επιλογή του από τον συνθέτη, παραπέμπει στην γεμάτη αντιθέσεις ηχητική υφή της γης και την οποία προσπαθεί ο ίδιος να αντικατοπτρίσει στο έργο, χτίζοντας μία πολυεπίπεδη δομή από ηχητικές υφές.
Έργο προγενέστερο και συγκεκριμένα δημιουργία του 1959, ο Syrmos για 18 έγχορδα που ακολουθεί στη σειρά του προγράμματος, ανήκει στην πρώιμη συνθετική περίοδο του Ξενάκη, απ‘ όπου προέρχονται και άλλες σπουδαίες συνθέσεις του, όπως το Concrete PH, οι Μεταστάσεις, κ.ά. και χαρακτηρίζεται από την ευρεία χρήση της τεχνικής του «γκλισάντο». Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ξενάκη στο Παρίσι το 1965.
Το τρίτο και τελευταίο κομμάτι που θα ερμηνεύσει η Καμεράτα είναι το μικρής διάρκειας Voile (Ιστίο/ Πέπλο) για 20 έγχορδα. Γράφτηκε το 1995 έπειτα από παραγγελία της Ορχήστρας Δωματίου του Μονάχου, μουσικοί της οποίας και το ερμήνευσαν τη ίδια χρονιά στην πρώτη του εκτέλεση υπό τη διεύθυνση του Christoph Poppen. Το έργο ανήκει στην κατηγορία των “πολύτοπων” έργων του Ξενάκη. Ο όρος “Πολύτοπα” συναντάται βέβαια στην Ευκλείδια Γεωμετρία, με την οποία ο συνθέτης ήταν πολύ εξοικειωμένος. Όσον αφορά ωστόσο, στην εργογραφία του Ξενάκη, αποτελεί αναφορά στα έργα του εκείνα όπου η μουσική συνδυάζεται με οπτικά ερεθίσματα σε συγκεκριμένους, ειδικά διαμορφωμένους χώρους. Μάλιστα την ίδια λογική των πολύτοπων, που ακολουθείται στο έργο, έχει εφαρμόσει ο Ξενάκης και στην κατασκευή του περίφημου Pavillon Philips, μία από τις πρώτες «πολυ-μεσικές» εγκαταστάσεις στον κόσμο που σχεδίασε για λογαριασμό της εταιρείας Philips, την εποχή που δούλευε πλάι στον κορυφαίο γαλλοελβετό αρχιτέκτονα Λε Κορμπυζιέ και που στήθηκε ειδικά για την Παγκόσμια έκθεση των Βρυξελών το 1958. Το ηχητικό περιβάλλον του περιπτέρου της Phillips συνέθεσε ο Εντγκάρ Βαρέζ, ενώ κατά την είσοδο του κοινού στο χώρο ακούγονταν το έργο Concrete PH του Ξενάκη.
Ο κρουστός Δημήτρης Δεσύλλας έκανε τα πρώτα του μουσικά βήματα στην Παλαιά Φιλαρμονική Κέρκυρας και συνέχισε στη Σχολή Κρουστών του Ωδείου Αθηνών, με καθηγητή τον Νίκο Κορατζίνο, απ’ όπου αποφοίτησε τον Ιούνιο του 1992 με διακρίσεις. Ως υπότροφος του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (πρώτος υπότροφος «Αλεξάνδρα Τριάντη») και του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Ωνάσης», συνέχισε τις σπουδές του στη Νέα Υόρκη με τους Roland Kohlof και Raymond Des Roches και στο Βερολίνο με τον Rainer Seegers. Καθοριστική βέβαια στη μουσική του ζωή θεωρείται η σεμιναριακή επαφή του με τον Sylvio Gualda.
Η σολιστική του παρουσία, ήδη από την εποχή των σπουδών στο Ωδείο Αθηνών, είναι πολυσχιδής και διαρκής και περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό έργων σε πρώτη παγκόσμια, ευρωπαϊκή ή ελληνική εκτέλεση, όπως και έργα αφιερωμένα στον ίδιο. Το ρεπερτόριό του εκτείνεται από προκλασικές μεταφορές για κρουστά έως και όλο το σολιστικό ρεπερτόριο του Ιάνη Ξενάκη. Ο Δημήτρης Δεσύλλας έχει πραγματοποιήσει σόλο εμφανίσεις σε αίθουσες όπως το Weil Hall και το Merkin Hall της Νέας Υόρκης, το Queen Elizabeth του Λονδίνου, το TSAI Hall της Βοστόνης, το STOA Theater του Ελσίνκι, το ΜΜΑ, το ΜΜΘ, τα αρχαία Θέατρα της Επιδαύρου, το Θέατρο Ηρώδου Αττικού κ.ά. Δισκογραφικά έχει συνεργαστεί με την εταιρεία Bis (α’ δισκογραφική αποτύπωση «Χαρακτηριστικό Κομμάτι» του Ν. Σκαλκώτα με την ΚΟΘ για σόλο ξυλόφωνο) και τις αμερικανικές Blue Note (με τον Gary Burton) και Albany Records, ενώ έχει ηχογραφήσει για το δορυφορικό κανάλι MEZZO, τη Βαυαρική Ραδιοφωνία και την Ελληνική Ραδιοφωνία.
Έχει επίσης πραγματοποιήσει την α’ παγκόσμια εκτέλεση του έργου του Ιάνη Ξενάκη «Περσέφασσα» στη μορφή εκτέλεσης από έναν κρουστό (πρεμιέρα στο φεστιβάλ Ελσίνκι του 2000).
Έχει τις θέσεις του σόλο τυμπανιστή στην Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και στην Ορχήστρα των Χρωμάτων. Επίσης, συνεργάζεται με την Καμεράτα, Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από το 1992.
Το 2000 τιμήθηκε για τη σολιστική του παρουσία με το βραβείο της Ένωσης Κριτικών Μουσικής και Θεάτρου, όπως και με το α’ βραβείο σύνθεσης πρωτότυπης μουσικής για χορό από το Υπουργείο Πολιτισμού. Έχει στο ενεργητικό του σειρά συνθέσεων έργων για κρουστά, μουσική δωματίου, μουσική για χορό, ενώ συνέθεσε επίσης τη μουσική για το ντοκυμανταίρ 1821 της τηλεόρασης του ΣΚΑΪ.Ο Δημήτρης Δεσύλλας είναι καθηγητής στο Ωδείο Αθηνών και έχει διατελέσει για χρόνια καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο και στο Καλλιτεχνικό Κέντρο Athenaeum.
Οι τιμές των εισιτηρίων είναι € 7,00 (φοιτητικά), € 19,00 & € 30,00
Πληροφορίες για το κοινό στο τηλέφωνο: 210 72.82.333
και στην ιστοσελίδα του ΜΜΑ: www.megaron.gr
|
