|
ΓΕΝΙΚΑ
Συγγραφέας : Τέοντορ Β. Αντόρνο - Ετος Πρωτότυπων Κειμένων : 1927-1962 - Εκδόσεις : Νεφέλη, 1997 - Μετάφραση : Θοδωρής Λουπασάκης, Γιώργος Σαγκριώτης, Φώτης Τερζάκης - Σελίδες : 200. 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
Το βιβλίο αυτό αποτελείται από 8 δοκίμια του πασίγνωστου φιλόσοφου-μουσικολόγου (αλλά επίσης και πολύ καλού μουσικού και συνθέτη) Τέοντορ Β. Αντόρνο. Τα δοκίμια πραγματεύονται ποικιλία ενδιαφερόντων θεμάτων : από τη σχέση μουσικής και γλώσσας, τη σημασία της κριτικής και της κοινής γνώμης στη μουσική δημιουργία, το νόημα των κυριοτέρων ιστορικών ρευμάτων της μουσικής τέχνης και τη νοηματική του όρου "Νέα Μουσική", ως την εμβάθυνση στον όρο του μοτίβου, την "επεξήγηση" των διαφόρων φυσικών τμημάτων ενός θεάτρου, ιδέες και απόψεις για τον Γκούσταβ Μάλερ καθώς και σκέψεις για τη λεγόμενη "δημοφιλή μουσική" (ουσιαστικά ο όρος αναφέρεται στη μουσική τζαζ της εποχής του μεσοπολέμου και λίγο αργότερα). Μαζί με το τελευταίο δοκίμιο (για τη τζαζ) περιλαμβάνεται και ένα σύντομο ενδιαφέρον σχετικό επίμετρο του Φώτη Τερζάκη.
ΣΤΥΛ
Είναι τυπικό για το συγγραφέα να παρέχει τον τίτλο κάθε δοκιμίου κυρίως για λόγους "άλλοθι" : με αφετηρία λοιπόν μια πρόταση - την πρόταση του τίτλου κάθε δοκιμίου - ξεκινάει την περιήγησή του στις λεωφόρους των ιδεών και των πνευματικών εξερευνήσεων. Μην περιμένετε μια άνετη περιήγηση με ένα ταξί : μάλλον το βιβλίο θυμίζει περισσότερο μια δύσκολη ανάβαση με τα πόδια. Τα τοπία όμως που θα θαυμάσει κανείς στη διάρκεια της ατελείωτης πραγματικά ανηφόρας είναι πανέμορφα : η γλώσσα του Αντόρνο είναι πλουσιότατη σε πνευματικότατες παρομοιώσεις, μεταφορές, συναρτήσεις, παραδείγματα, αξιολογήσεις, εμβαθύνσεις και λεπτό χιούμορ. Αλλες φορές πάλι γίνεται αυστηρός και καυστικός. Ισως λίγο παραπάνω του αναμενομένου. Ο ιδεαλισμός του για τη μουσική τον ωθεί σε μια στάση μη ανεκτική σε οτιδήποτε θεωρεί ο ίδιος ως την παραμικρή υποβάθμισή της. Ομως δεν μπορεί κανείς να του αναγνωρίσει επιπολαιότητα ή τη διάθεση για εύρεση εύκολης λύσης σε ακανθώδη προβλήματα της τέχνης : όλα είναι υπολογισμένα και κομμένα όσο γίνεται περισσότερο στα ίσα. Η ποιότητα της τεκμηρίωσής του και το βάθος της σκέψης του είναι χαρακτηριστικά, όσο και εάν καταπιέζουν αρκετές φορές την "εύκολη" διάθεση του αναγνώστη. Κάποιες φράσεις είναι σχεδόν ακατάληπτες και συνήθως η ανάγνωση παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες, μικρές και μεγάλες. Η γλώσσα είναι υπερβολικά πλούσια και αποζημιώνει. Οι ιδέες προσφέρονται με ταχύτητα και ευστροφία εντυπωσιακή. Ακόμη και εάν δεν συμφωνεί πάντα ο αναγνώστης, εντούτοις μένει απόλυτα ευχαριστημένος από την πορεία της σκέψης του συγγραφέα και από τη "λύση" που προσπαθεί να δώσει σε προβλήματα που αρχικά φαίνονται απλά και όμως αποδεικνύονται αρκούντως πολυσύνθετα.
ΕΚΤΙΜΗΣΗ
Εάν αντέχετε την πνευματική προσπάθεια ανάγνωσης του βιβλίου, μη διστάσετε καθόλου ! Θα μείνετε σίγουρα ευχαριστημένοι έχοντας διεισδύσει με πολύ αποτελεσματικό τρόπο στις σκέψεις ενός ανθρώπου ιδιαίτερα ικανού και με αναγνωρισμένο κύρος στο είδος του, του οποίου οι ιδέες παραμένουν σίγουρα επίκαιρες και στις μέρες μας (ειδικά πολλά από αυτά που γράφει για τη δημοφιλή μουσική θα ορκιζόταν κανείς ότι έχουν γραφτεί στη δική μας δεκαετία - πάντως είναι του 1941!). Σε τελική ανάλυση, ο πλούτος των ιδεών του δεν έχει παρά να προσφέρει και στη δική σας πνευματική διείσδυση και προσωπική βελτίωση. Ο κόπος που θα κάνετε σίγουρα θα έχει θετικά αποτελέσματα !
|